Je hebt een export van je klantenlijst open. Namen, mailadressen, wat iemand vorig jaar kocht. Je wilt ChatGPT een nette mail laten schrijven voor iedereen die al een half jaar niets bestelde. Je selecteert alles, en dan blijft je vinger boven het plakken hangen. Mag dit eigenlijk? Wie leest dit straks? En wat zeg je als een klant vraagt waar zijn gegevens gebleven zijn?
Die aarzeling is terecht. Het is de vraag die bij vrijwel elke kennismaking terugkomt. Een sportschool stuurde me een rij schriftelijke vragen: staat het in de EU, is er een verwerkersovereenkomst, van wie zijn de gegevens. Een reparatiebedrijf noemde als grootste zorg dat bedrijfsgevoelige informatie naar buiten gaat. Het ligt niet aan jou dat het antwoord lastig te vinden is. Het staat verspreid over helppagina's en voorwaarden die geregeld veranderen. Daarom heb ik het bij de bron uitgezocht. Dit is de stand van oktober 2026.
Het korte antwoord
Drie dingen, in deze volgorde. Zet de schakelaar uit die je gesprekken gebruikt om het model te trainen. Werk je met gegevens van klanten, kies dan het zakelijke instapplan: Claude Team of ChatGPT Business. En spreek af wat je er wel en niet in stopt. Dat laatste is geen instelling, dat blijft jouw keuze.
Wat trainen betekent en waar de schakelaar zit
Op een gewoon abonnement mogen OpenAI en Anthropic je gesprekken gebruiken om hun volgende modellen te verbeteren, zolang een bepaalde schakelaar aanstaat. Je gesprek wordt dan voorbeeldmateriaal waar een nieuw model van leert. Dat betekent niet dat iemand je klantenlijst doorleest of verkoopt. OpenAI schrijft dat het de hoeveelheid persoonsgegevens in trainingsmateriaal probeert te beperken, Anthropic koppelt het los van je account. Beperken is alleen niet hetzelfde als uitsluiten.
Zo zet je het uit:
- ChatGPT: Settings, dan Data controls, dan Improve the model for everyone. Op Free, Plus en Pro staat die standaard aan.
- Claude: Settings, dan Privacy, dan de schakelaar onder Help improve our AI models. Daar heb je bij het aanmelden of later in een melding een keuze in gemaakt, en in die melding stond hij al aan. Weet je niet meer wat je koos, kijk het dan na.
Vanaf dat moment wordt wat je typt niet meer voor training gebruikt. Bij Claude scheelt het ook in hoe lang je gesprekken bewaard blijven: met de schakelaar aan tot vijf jaar (zonder je naam). Staat hij uit, dan is een gesprek dat je verwijdert binnen dertig dagen ook bij Anthropic weg. Heb je dus al eens een klantenlijst geplakt, verwijder dat gesprek dan. Eén kanttekening: geef je een duimpje omhoog of omlaag bij een antwoord, dan kan dat hele gesprek alsnog gebruikt worden. Bij elke klant waar ik ChatGPT of Claude inricht, is deze schakelaar het eerste wat ik omzet.
Leest er iemand mee?
Niet zomaar. Bij beide is de toegang van medewerkers beperkt tot een klein aantal mensen, voor zaken als misbruik onderzoeken. Een gesprek dat door de veiligheidscontrole wordt gemarkeerd, kan wel bekeken worden en blijft bij Claude dan tot twee jaar bewaard.
Op een zakelijk plan komt er iemand bij: de beheerder van je eigen account. Bij ChatGPT Business zijn gesprekken standaard privé, maar de eigenaar van de werkruimte kan wel gegevens van gebruikers laten exporteren. Bij Claude Team kan de hoofdbeheerder een export van de hele organisatie maken. Werk je met z'n tweeën, spreek dan af wie dat is.
Waarom het zakelijke plan het verschil maakt
Met de schakelaar uit ben je al een heel eind. Maar een gewoon abonnement blijft een consumentenabonnement. Je krijgt geen verwerkersovereenkomst, het contract dat je onder de AVG nodig hebt als een ander bedrijf persoonsgegevens voor je verwerkt. En de consumentenvoorwaarden beloven niet dat jouw stukken als vertrouwelijk worden behandeld.
Op Claude Team en ChatGPT Business is dat wel geregeld. Trainen staat standaard uit, zonder dat je iets hoeft om te zetten. De verwerkersovereenkomst zit bij Anthropic in de zakelijke voorwaarden, bij OpenAI teken je hem via een formulier. En in de voorwaarden van allebei staat dat wat je erin stopt vertrouwelijke informatie is. Daarmee heb je een antwoord als een klant vraagt wat je met zijn gegevens doet.
| Gewoon abonnement | Claude Team of ChatGPT Business | |
|---|---|---|
| Trainen op je gesprekken | Kan, tot je de schakelaar uitzet | Standaard niet |
| Verwerkersovereenkomst | Nee | Ja |
| Wie kan meelezen | Jij zelf; de aanbieder bij uitzondering | Ook de beheerder van je eigen account |
| Waar het staat | Claude in de VS, ChatGPT zonder keuze voor de EU | Hetzelfde; EU-opslag alleen bij ChatGPT Enterprise |
Reken er wel op dat beide plannen minimaal twee gebruikers vragen, ook als je alleen werkt.
Staat het in de EU?
Meestal is het eerlijke antwoord nee. Anthropic slaat gegevens op in de VS, ook op de zakelijke plannen. OpenAI biedt opslag in Europa, maar alleen op Enterprise en Edu, de plannen voor grote organisaties en het onderwijs.
Voor de meeste kleine bedrijven is dat geen breekpunt. Gegevens buiten de EU laten verwerken mag, als het goed geregeld is; bij Anthropic staat in de verwerkersovereenkomst hoe die doorgifte geregeld is. Eist een klant dat alles in de EU blijft, dan kun je dat met deze twee op een klein plan niet beloven. Zeg dat dan ook.
Geheugen is een andere knop
ChatGPT en Claude onthouden ook dingen over jou, om hun antwoorden persoonlijker te maken. Dat geheugen staat los van de trainingsschakelaar. Zet je trainen uit, dan kan het geheugen nog steeds een naam of detail uit een eerder gesprek bewaren en later weer gebruiken.
Bij ChatGPT vind je het onder Settings, Personalization, Memory. Bij Claude onder Settings, Your Claude. Daar zie je wat er bewaard is en kun je losse dingen verwijderen of alles wissen. Let op: bij ChatGPT verdwijnt een opgeslagen herinnering niet altijd vanzelf als je het gesprek verwijdert waar hij uit kwam.
Wat erin mag, blijft een afspraak
Geen instelling beslist of het goed is dat de gegevens van je klanten in een AI-dienst terechtkomen. Dat is een afspraak tussen jou en je klant. Bij een fysiopraktijk of een hypotheekadviseur gaat het om gezondheids- en financiële gegevens, en daar ligt de lat hoger.
Vaak heb je die gegevens niet eens nodig. Laat je een mail schrijven, beschrijf dan de situatie zonder naam en zet de naam er zelf in. Een dossier samenvatten lukt ook met initialen. Hoe minder je erin zet, hoe minder je hoeft uit te leggen. Dit artikel is geen juridisch advies; werk je met gezondheidsgegevens, leg het dan voor aan iemand die daarin gespecialiseerd is.
Zo begin je vandaag
- Zet de trainingsschakelaar uit: bij ChatGPT onder Data controls, bij Claude onder Privacy.
- Kijk in het geheugen wat er over jou en je klanten bewaard is, en verwijder wat er niet hoort.
- Gebruik voor een losse gevoelige vraag een tijdelijke chat in ChatGPT of een incognitochat in Claude. Die worden niet gebruikt om te trainen. De tijdelijke chat van ChatGPT blijft voor de veiligheid nog wel dertig dagen bewaard.
- Werk je vaker met klantgegevens, stap dan over op Claude Team of ChatGPT Business en regel de verwerkersovereenkomst.
- Zet in je privacyverklaring dat je AI gebruikt, bij welke partij en waarvoor.
De schakelaar is vijf minuten werk. Het meeste werk zit in de afspraak met je klanten: weten welke gegevens je nodig hebt en welke niet, en dat in twee zinnen kunnen uitleggen als iemand ernaar vraagt. Wie dat één keer goed op een rij zet, hoeft bij die vraag niet meer te aarzelen.
Wil je zeker weten welk plan en welke instellingen passen bij jouw bedrijf en bij wat je klanten van je verwachten? Dat zoeken we samen uit.
Zo kijk ik met je mee